RECEMOS A SALVE NO DIA DE SAN PEDRO DE MEZONZO

Parroquia San Pedro de Mezonzo na Coruña

O 10 de septembro, temos en Galicia a festa de San Pedro de Mezonzo. Abade dos Mosteiros de Mezonzo e Sobrado,tamén foi bispo de Compostela, mesmo nos anos derradeiros do século X.
Almanzor chegou a Compostela e desfixo a cidade.S.Pedro de Mezonzo consegiu que se respectase o sepulcro do Apóstolo.O noso santo ergueu de novo a cidade e compuxo aquela oración Salve Raiña,Nai de misercordia, que aprendemos a rezar de nenos, e seguimos rezando a cotío.
Disque S.Pedro de Mezonzo era natural da parroquia de Santa Baia de Curtis. Alí está de párroco, desde hai dous anos, o amigo D.Manuel García Souto, nacido acó en Bergantiños, na parroquia de Corcoesto, e que exerceu un ano, como diácono en Carballo.
Visitando a parroquia de Curtis, tamén coñecida como Teixeiro, vimos que no adro teñen unha imaxe de S.Pedro de Mezonzo.Vimos tamén que toda a quela bisbarra é un val, moi chan,verde, con moitas árbores do país.Pensei que esta puido ser a terra do noso santo, que levou nbo seu corazón toda a vida. E cando dixo que este mundo é un val de bágoas, tivo que acordarse deste val de Curtis.
Frase coñecida a de S. Pedro de Mezonzo.Esta vida é un val de bágoas, pero contamos coa axuda de Nosa Señora, Santa María, Raiña, Nai de Misericordia, que nos leva a Xesús, o froito bendito de seu seo.

EN SEPTEMBRO: INVOQUEMOS A MARÍA NAI MILAGROSA

Xa está quí septembro.O mes da reentrada.Vainos costar a todos axustarnos a horarios concretos, apremiantes.Exames, clases.Os areais irán quedando desertos.O Sol déixanos cada día mais pronto..Manda os seus raios inclinados, temos mais sombras.Poida que tamén resfriados.
Mais septembro ten un particular carácter mariano.Bergantiños móveses, no verán, entre dous santuarios marianos de ran sona e concurrencia. O día da Asunción os devotos bergantiñáns (coma dubreses e xalleiros) corren cara Vilamaior, parroquia de montaña.

Hai moitos devotos que ofrecen misas a Nosa Señora de Vilamaior.
Agora, o día 8, que é a Natividade de Nosa Señora, Bergantiños acude a Caión, xa pola véspera.Vai, sobre todo, a mocidade e peregrinan a pé.Quendas de xente nova, cos seus caxatos ou varas na man, alegran o camiño que leva a Caión.

Este é un santuario na vila mariñeira, co mar por diante. Unha panorámica fastuosa.

Os noso xóvenes ofrecen a Santa María o noco curso, cos seus anceios de empezar e rematar ben.Pois que Nosa Señora os protexa a todos.
E no centro de Bergantiños, aquí en carballo,a Festa de Nosa Señora, a Virxe Milagrosa, no seu santuario do Campo da Feira. A moitedume congregada, está moi atenta á Misa que se celebra no exterior. A xente achégase a sombra dos edificios próximos, e segue, en pé, a celebración da Eucaristía.

Procesión, despois, sobre un alfomrado vexetal, artístico, que cada ano admiramos, pero é un secreto, que ,á tal hora, estan deseñando as mentes máis esclarecidas daquel barrio.

¡Parabéns pola obra doutros anos, e pola que veremos este ano, de igual ou máis fermosura ca dos outros anos!

ROMARÍA DOS MILAGROS EN ERBECEDO

Rematando o mes de Nosa Señora, agosto, váisenos o mes das grandes romarías.

Mais no día 30, sábado, teñen en Erbecedo a Romaría Nova , é dicir,a de Nosa Señora dos Milagros que ten a capela na Erbedeira, alí mesmo onde estivo a igrexa e camposanto de Erbecedo ata fai uns 150 anos, que foi cando trasladaron a sede da parroquia para Silván, edificandoa de novo en terreos cedidos pola Fundación do Santo Anxel.Por iso, tantas veces, agora o nome popular da parroquia é o de Silván, sen mais.

O Fundador daquela Obra Pía, D.Paulo Anxel Aldao e Breixo, moito ben fixo a freguesía de de Erbecedo, desde o século XVIII en que aquela Obra naceu.

Erbecdo empeza no cume do monte Castelo, polo sur; e limita con Ardaña, polo norte.

O Parque Eólico de Castelo trouxo unha importante axuda económica para as obras comunitarias da parroquia.

O Himno de Erbecedo canta a transformación que tivo esta freguesía debido ao espiritu emprendedor, traballador,dos seus veciños:

Arriscados os de Silván;
Hoxecoa máquina,onte coa man;
Onte na tilleira, hoxe no pan;
Erbecedo, corazón bergantiñán¡
Coma unha rula que canta,
pola mañanciña cedo,
con voz doce e branca,
así canta cada día,Erbecedo

Subindo Pico Sagro, chegamos á Capela de Cereixa.A imaxe de Nosa Señora ten, a cadaunseu lado, un labrego e un mariñeiro.Así é Bergantiños.Ten ademias a imaxe xoias que foron agasallo dos seus devotos.Que Nosa Señora bendiga, unha vez mais a esta freguesía de Erbecedo

FESTA DO DIVINO SALVADOR EN SOFAN E ERBECEDO

Hoxe é o día da Virxe Branca, que din no País Vasco. Entre nós dicímoslle NOSA SEÑORA DAS NEVES, porque unha coñecida lenda romana fala da neve que caeu en Roma un día 5 de agosto, sinalando o solar que sería para a Basílica de Santa María a Maior.

Temos imaxes de Nosa Señora das Neves en Artes e Erbecedo.E hai unha feita en mármore branco, obra do famoso escultor Gambino,na Capela do Faramello,en Rois.

Mañá, empezan as festas do Divino Salvador en Sofán e Erbecedo.Estamos nos resplandores do verán e cae moi ben celebrar a festa da Transfiguración do Señor, tal como a describen os Evanxeos.Unhya admirable catequese para coñecer a identidade de Xesús,coa condición divina e humana.

En Erbecedo hai unha imaxe de Xesús co mundo n aman,pois é proclamado o Salvador do Mundo.

En Sofán,no retablo mayor,hai a escena da Transfiguración.Este retablo, e o chan da igrexa, e outras cousas máis, foron mellora promovida polo benquerido párroco de Sofán, agora xubilado,que foi D,Diego Ríos Noya, párroco emérito que descansa aló en Siguiero, preto do río Tambre.E non lonxe de San Xoan de Campo, no concelo de Trazo, que é a parroquia natal de D.Diego.

Fregeusía que tamén é a da madriña de Rosalía de Castro, a muller que levou á nosa poetisa a bautizar na Inclusa de Santiago.Da aldea do Raindo, en Campo, era esta boa madriña.Investiguen si queren, os nosos rosaliáns.

PARABENS A BERTOA NO DÍA DE SANTA MARIA

Neste mes que os antergos chamaban de Nosa Señora, o día central é o 15 de agosto, festa da Asunción de Santa María, a Nai do Señor.

Día de Santa María en todo o mundo que diría un paisano galego. Por iso non podemos traer aquí a quenda de parroquias que van ter a sú festa patronal.
Carballo ten, polo vendaval, Santa María de ARDAÑA, freguesía a que estivo unido nalgún tempo.

E polo norte, Carballo ten Santa María de BERTOA.Mesmo o territorio da marxe dereita do Allóns foi coñecido como Bértoa da Lagoa.

Bértoa é unha parroquia con importante engado:Igrexa ben restaurada, do s.XIX, con un adro amplio.Un conxunto en perfecta simetría.

Cruz parroquial do XVIII, documentada no Inventario do profesor Castillo.Custodia que leva no seu fuste un templete co Agnus Dei, coma a de Síasamo e a de Carballo.

Nas procesións de Bértoa van dous cetros que seguramente responden as Cofraderías que había na freguesía.

Un coro parroquial que dirixe Miguel Gordillo, mestre da guitarra, experto musical.

E quero salientar a imaxe das patronas de Ardaña e Bértoa.Aquela semilla unha paisana bergantiñá que leva o pano a cabeza, coma unha pañoleta.

A de Bértoa invita a erguir os corazóns, animando así a suspirar pola paz e felicidade que Santa María xa ten e para sempre.

A transformación da Igrexa de Bértoa, desde hai poucos anos,é manifesta.Retablo mayor pintado con gusto, imaxes recuperads, o Cristo gótico preside agora a bautisterio; a Casa Rectoral , salvada da ruina. Agora xa os bertoenses poden ver e trepar o lousado de cantería original, na súa igrexa.

Permítanme engadir que o servizo pastoral que vén prestando o párroco D. XESUS ANTELO QUINTANS ,foi o que puido lograr tantas melloras,para o que contou sempre coa colaboración dos fregueses de Bértoa.
¡Parabéns a todos polo ejemplo de unidade e amor á parroquia, que nos deron!

CANTEMOS O HIMNO DE SEAVIA

Hoxe, día 19, e o Sacramento de Seavia. Na procesión sairá a custodia do s.XVII que o mosteiro de San Paio deu a esta parroquia, onde houbo un priorato benedictino.Custodia que, xunto con outras xoias de Seavia,estiveron exportas en San Martiño Pinario no Ano Santo do 2004.

Queremos decir dúas palabras sobre uns versos do Himno de Seavia que coido, ao mellor non se entenden ben de todo.
Así, cando se dí Vinde acó galegos de Suecia, o voso acougo é Seavia, esta frase é unha alusión ao reino suevo que rexiu Galicia, case douscentos anos, nos sécalos VI e VII. Entenden algúns que aquel tempo significou que Galicia fora independente.Desde logo tivo persoeiros sobranceiros como San Martiño Dumiense e San Fructuoso.

Polo tanto, o centro , o recordo daquel período aureo de Galicia, hoxe é Seavia.Queda así evocado.

Outra frase que ten contido importante no Himno é: Seavia é ata Pereiras.. Isto é unha proclamación do gran territorio que tivo Seavia e que o cedeu a favor de San Paio de Coristanco e San Miguel de Couso,en dúas ocasións distintas.

Así , no ano 1864, a aldea do Carrizal, e por 1910, a aldea de Pereiras, deixaron de ser de Seavia por determinación dos Arzobispos.Sendo antes o Rego da Rabuxenta, a división, polo solpor,entre Seavia e as fregeusías antes mentadas.
Tamén hai documentación de que o territorio que hai entre Salgueiras e Castris, nos vellos tempos, era traballado, alternativamente, polos veciños de ambas aldeas.

Perdoen esta incursión no pasado.Sexa todo para felicitar a Seavia, gande e con grandeza, neste seu día do Santísimo.

SAN FINS DO CASTRO

Nos primeiros de Agosto temos unha romaría moi coñecida na redonda de Bergantiños. Esta vez é na parroquia de Cesullas, concello de Cabana de Bergantiños.

Nunca paraxe con carballos, vidueiros, fonte ecapela, alí honran a San Fiz (ou San Fins), martir, executado en Xirona, a comezos do S. IV. E nesta catedral os seus restos mortais.

En Catalunya este santo é
moi venerado, e aparece o seu nome Feliz,tanto na onomástica persoal,coma na toponimia. Esto amosa a popularidade de San Fins do castro.

Este santo foi cantado nos versos dun acreditado poeta, Prudencio, nado en Calahorra pero sempre citado como de Zaragoza.

Prudencio fixo moi famoso a San Fins, como tamén no seculo IV no que el viviu, fixo popular a Santa Baia de Mérida.

Mais importante para nós é saber que en San Fins de Solivio vivía aquel ermitan Pelaio que axudou a descubrir, á comezos do século IX, o Corpo de Santiago en Compostela.

Velaí a San Fins venerado, desde tempos moi antigos, na nosa diocese.

En dereito mesmo de Compostela, cara occidente, temos San Fins de Brión, que tamén empeza Agosto coa festa patronal. Desde as Torres de Altamira,en Briós, vense as de Compostela.

O Conde de Altamira chegou a dominar no século XV un amplo territorio na Costa Morte, no que tiña os castelos de Vimianzo, Ferreira,Mens, e mesmo parte da Vila de Malpica.E bastantes parroquias de por aquí foron patronato do devandito Conde.Mesmo a parroquia de San Estevo de Cesullas foi presentación do Conde de Altamira.

A pregunta é:¿Sería tal persoeiro o que promovería en Cesullas o culto a San Fins?.Velaí unha hipótesis que poden estuar os expertos.

Ben quixéramos que a romaría de San Fins do Castro fose un modelo, un prototipo de romería enxebre, clásica, tal como a quixo D.Saturnino Cuiñas Lois, o benemérito párroco folclorista, tan homenajeado e recordado en San Fins do Castro

NA FESTA DO APOSTOL

Estamos ás portas da festa do noso Apóstolo, Santiago o Mayor.Anque algo lonxe de Compostela, a Costa da Morte e Bergantiños teñen bastantes igrexas adicadas a Santiago.

Así temos, en Sonería: Loroño, Carreira e Traba.
En Bergantiños: Sísamo.
En Laracha: Arteixo e Vilaño.
En Seaia: Mens.

Todo isto fainos pensar na influencia que o sepulcro en Compostela exerceu sobre estas terras.Dependencia despois ratificada polo gran Conde Traba, poderoso señor en tempos do arcebispo Xelmírez.Era aquel Conde, Don Pedro Froilaz, un home piadoso,amigo de Xelmírez, colaborador nos proxectos de grandeza religiosa e politica que aquel arcebispo tiña para Compostela.

Os plans políticos non foron acadados, pero a devoción xacobea daqueles dous persoeiros quedou acó para sempre.
Veneramos, pois, o Santiago Peregrino, camiñante, evanxelizador, que vai co seu bastón e o libro do Evanxeo, leva presa, mira cara adiante porque ten moito que percorrer.
Temos tamén o Santiago Cabaleiro, froito dos romances medievais, nos que o cabaleiro defendía ós pobres, loitaba contra o mal. "Deshacía entuertos", como Don Quijote, o derradeiro cabaleiros dos nosos libros de tal xénero, que remataron cando Cervantes compuxo o seu famoso libro sobre o Hidalgo de la Mancha.

Todos os curas temos unha forte querencia pola cidade de Compostela. A Catedral,o Sewminario, San Martiño Binario son capítulos decisisvos nas nosas vidas.

Anque moi sabidos, vou rematar con aqueles versos de Gerardo Diego:
"También la piedra, si hay estrellas ,vuela
sobre la noche biselada y fría,
creced, mellizos lirios de osadía,
creced, pujad, torres de Compostela"

CON ROSALIA, CELEBRAMOS O CARMEN

A festa de Nosa Señora do Carme. Advocación que levaron, e ainda levan, moitas mulleres da nosa terra.

Neste día 15, pero do ano 1885, ás 12 do mediodía, falecía Rosalía de Castro, na Matanza, en Padrón Hai ,pois, 123 anos. Era Ano Santo e ela, gran creente, recibidos os Santos Sacramentos, ainda manifestaba que quería reòñerse e ir a Santiago en peregrinación. Naquela hora, as campanas de Bastavales, que ela cantara, anunciaban a romaría do Carme.
E así , hoxe, en moitas parroquias.

Nas da beiramar, empeza agora unha temporada na que se poderán ver devotas procesións pola ría, coa imaxe do Carme.
Mariñeiros e labregos, que son a esencia da Galicia tradicional, manteñen a devoción á Nosa Señora do Carme. Temos todos a certeza de que viaxamos, traballamos, en terra ou mar, e temos que loitar contra as ondas feras que se levantan nos mares da nosa vida.E clamamos a Nosa Señora.

Sabemos o escravo que é o traballo no mar, o perigoso que é;os naufraxios que de vez en cando se producen.¡Hai tantas orfandades, loitos na beira-mar!

Encomendamos ós nosos mariñeiros a Nosa Señora do Carme.Pero tamén erguemos a voz para reclamar mais medios para seguranza dos traballadores do mar; un descanso semanal efectivo;un precio para o pescado que sexa xusto e compense tanto esforzo, perigo, nocturnidade, xornadas intensivas, alonxamento da familia ariñeiros de baixura, altura ou mariscadores son un sector social que merece as nosas atencións

SAN CRISTOVO NOS PROTEXA

Agora , mediados de xullo, empezan as romerías adicadas a San Cristovo.

As parroquias de Lema e Xavestre, que o teñen por patrón, abren o camiño destas festas.No remate do mes, outras parroquias , como San Cristovo das Viñas (na Coruña),Erviñou e Portomouro (en Dubra) honran a este santo.

Carballo resérvase para ter a festa no Santuario de San Cristovo , o primeiro domingo de agosto.

Cáenos preto Lema.No retablo maior, de comezos do século XX, hai unha imaxe na que o santo, entre admirativa, interrogante, escrutadora, dirixe a súa mirada ao Neno Xesús que leva no seu ombreiro esquerdo.

Somos moitos os que invocamos a San Cristovo cando emepzamos as nosas viaxes. Que non nos falta a súa compaña para que teñamos prudencia, respetando así a propia vida e a dos demais.

Lema ten outras belezas que hai que salientar.Un presbiterio románico, unha sacristía na que se poden admirar as ménsulas románicas que ornamentaban o exterior da igrexa.A restauración da sancristía e melloras previstas para os retablos laterais, de gran valor, están recuperando a fermosura desta igrexa de Lema.

Terra de bo clima, pos está mesmo a nivel do mar.Aquela é a horta que enche de verduras e froitos do campo a praza de Carballo, nos días de feira ou mercado.

A Ría de Lema (así cahamaban á alfubeira) cos seus poucos centímetros de auga penetrados polos raios do Sol, cría moluscos que son o alimento de moitas aves que apousan e aniñan naquel humedal. Temos que amosar un gran coidado a este complexo de beleza e vitalidade que distingue á beiramar de Carballo.

FELICES VACACIONS

Xa estamos no mes de Santiago. Ateigadas van estar as nosas praias.

O Sol, dourado,encherá de calor, cor e alegría a ribeira do mar bergantiñán.

Azul turquesa deica ao horizonte;azul celeste arde as augas son menos profundas.Todo ribeteado de cenefa branca, que é a escuma das ondas que chegan exhaustas, que morren, sobre a area abrancazada.Tanto loitan as ondas , que cando chegan cansas, parecen poñerse de xionllos ante o paífico espectador.
As gaeivotas despregan as súas ás, e fan un coro monocorde que nos sitúa no ambiente.

A invasión de ondas que, en armoniosas quendas, van vindo, chega de Arnadoos en Razo, deica a Pedra do Sal, en Baldaio.
En terra, asembleas de piñeirais son acunadas polo vento mareiro. Verde escuro no monte, verde esmeralda nos prados e labradíos.

No linde do horizonte, solitario e maxestáticos, un trasatlántico navega cara a Coruña.

Tanta beleza chámanos ós creentes, a reflexión e meditación.
Pero algo que engadir:

-A estrada que vai de Carballo a Razo é estreita e retorcida. Non queremos tyer tristes noticias do gran trafego que vai ter.
-O Sol é perigoso para a pel se estamos expostos a el en horas do mediodía, sen protección.Disque estan aumentando os cancros de pel e as espunllas desta natureza.

-Sentidiño, pois, pero coidado hai que ter especialmente para ós nenos, pois teñen pel mais delicada.
¡Así poderemos ter felices vacacións!

NESTA MAÑÁ DE SAN XOÁN SAUDAMOS

Nesta mañá de San Xoán saudamos a todos os que neste día lavaron a cara coa auga posta ao resío da noite, con caraveles e fiuncho. Ou saltaron na cachela.

Saudamos a todos os que teñen a súa casa enramada con espadanas, hortensias, etc para que non entren as meigas.
Saudamos a cantos nesta alborada viron bailar o Sol; ou cantar os galos na lagoa de Alcaián; ou bailar as meigas no alto de Monte Neme.

Hoxe hai moitas festa de San Xoán, patrón tamén de Carballo.
Aquí temos dúas imaxes de canon menor.Unha , de forma clásica: O Santo leva o Año de Deus enriba do libro da Sagrada Exc ritura.Esta fermosa imaxe sal na procesión.
Outra, na que o Santo está sinalando coa man ao Año de Deus que está ancrado no chan, a carón.

E hai dous cadros coa escena de San Xoan bautizando a Xesús Noso Señor. Un estáno bautisterio, que é da aotoría e doazón de Antoñita Villaverde Pumar, artista natural de Carballo e residente na Coruña.

Outo cadro está no testeiro da Igrexa, obra dun laureado pintror de Benidorm: Miguel Ribes Sogorb, regalo dun devoto carballés.

Mañá é o día do Santísimo sacramento en Carballo. Procesión longa e devota, con tres altares esperando a chegada da Santa Forma e alfombras de flores que son expresións de gusto, arte e devoción.

Conta agora Carballo con tres custodias. A século XIX, de cobre sobredourado, con un templete no nó, deseño igual ao que teñen as custodias de Sísamo e Bértoa.
Hai uns anos, un particular doou a custodia que se expón cada xoves na cripta de Igrexa.

Este ano, o día do Sacramento, irána procesión, por vez primeira , a custodia arxéntea que hai pouco doou a Cofradía de Nosa Señora das Dores. Ë un modelo conformado coa vella tradición galega, na que a Sagrada Forma vai enmarcada nunha especie de retablo rectangular.

Remataremos coa festa de Nosa Señora do Carmen. Mariñeiros somos todos que loitamos contra as ondas feras do mal.Pero Carballoçe tamçen mariñeiro porque aquçi asçentase unha importante industria do mar que axuda a vivir a moitos bergantiñans.

XORNADAS PROPOSTAS POLA ONU

A ONU propón moitos días do ano para pensar en necesidades e problemas do noso mundo. Esta semana caen varios deses días. Repasémolos.

Hoxe, 17, é o Día contra a desertización a a sequía: O lume nos montes déixanos sen as arboredas que conservaban a humidade, atraían a chuvia, limpaban o aire, fermoseaban a paisaxe. Pero, o lume, ademais levanta a terra vexetal, vén a chuvia e arrastra para entullar os ríos, que mal poderán así criar peixes.

O deserto e a sequí veñen xuntos para a nosa terra.Non coidemos que é cousa, somentes, das terras do sur de España. Cada ano a natureza intenta florecer, recuperarse, pero cóstalle traballo, e as árbores e tantas aves que viven nelas van desaparecendo.

O día 20 é o Diía Mundial dos Refuxiados: Campos de Refuxiados hainos sempre que hai unha guerra, un terremoto, unha inundación. A corresponsabilidade humana ( e para nós, a caridade cristiá) ten que acudir, antes ca ninguén, na axuda necesaria. Cada vez colaboran mais os estados. Non sei se non será, nalguns casos, para tratar de borrar as acusacións sobre as inversións que se fan en armas para matar e destruir.

O 21, con San Luís Gonzaga, poñen o Día da Música. Pero nós, os católicos, temos no 22 de novembro, con Santa Cecía como Patrona, o Día da Música. Aproveitemos o 21 deste mes de San Xoan para cantar, vista a fermosura de Bergantiños neste mes do Santo Patrón de Carballo.

FESTAS DE SAN ANTONIO DE AGOLADA E SAN ADRIÁN DA PIÑA

Estamos ante dúas festas moi populares en Bergantiños: San Antonio de Agolada e San Adrián da Piña.A primeira no concello de Coristanco;a segunda no concello de Carballo,lindando xa co concello de Larcha.

San Antonio ten na Agolada celebración moi concurrida en cada primeiro domingo de mes. Hai feira alí e unha fonte presidida por unha imaxe pétrea do santo,que é copia da que hai na igrexa. A da fonte,é obra dun recoñecido artista bastavaleiro, que ten obras en Seavia, Bastvales, Verdillo e tamén na Praza do Concello de Carballo.

Por outra banda, San Adrián da Piña abre as celebracións que, adicadas ao mesmo santo haberá en Malpica,con San Adrián do Mar; en Corme,Razo, Bértoa, Verdes, Freixeiro, e noutras parroquias.

Este santo está adornado coa lenda que todos, moitos polo menos, xa coñecen. Era o tempo da chegada á Nosa Terra do Cristianismo.Víu o santo que aquí había un culto moi extendiddo as serpentes, deu un golpe no chan, e todas fuxiron para acovellarse debaixo das pedras. Ben trovado, que diría un italiano.

Adrián era un soldado romano e o seu enfado, a súa autoridade puxeron fin o culto ofiolátrico que os "Sefes", un pobo primitivo de Galicia, tiñan como propio.

Batemos así coa serpente que hai na pedra do cruceiro de Gondomil. E coa illa Sepeira, alí preto, alí preto. Pero os expertos non saben definir a que cultura pertence aquela enigmática serpente que repta na base do cruceiro.
Hai quen a vencella a lenda de San Adrián;hai quen entende que poidera ser o pé dun cruceiro cristián, onde se expresara o mal, como aparece no Libro do Xenesis, que motivou a victoria de Xesucristo na Cruz sobre o pecado, rematada na Resurreción.

ANIMO, ESTUDANTES

Estamos a rematar o mes de maio e queremos ter unha lembranza para os nosos estudantes.

Chega a hora dos exames, que é a hora do gran esforzo e tremor polo resultado dos mesmos.

Os nosos estudantes, de todos os niveis,están nun intre de concentración para recoller na mente, os saberes, conceptos e ideas, que precisan para superar o curso.

Os bos alumnos, (coidamos que son os máis) foron aproveitando, sementando durante o curso, agora chega a hora da recolleita.Será para ben.

Se houbo algúns que, a pesares dos esforzos e traballos dos señores profesores, deixaronse ir levados pola perguiza, ístes son os que mais preocupan.

Os profesores, os compañeiros, todos van colaborar para que o curso rfemate con ben, e todos teñan as chamadas merecidas vacacións. Gran satisfacción haberá nas familias, nos centros de ensino, se os resultados escolares son os desexados.
Sabemos que hoxe domina o imperio da imaxe, o ordenador e moitos medios que facilitan a ensinanza.Pero o esforzo de cada quén resulta im prscinble, hoxe e sempre.

Tanto naqueles tempos das veterana pizarra, ou u ábaco para os cálculos aritméticos;como no tempo das perfectas máquinas para nun intre calcular.

Sempre digo, a atención do alumno é algo elemental, necesario, para a formaci´on intelectual.

Que haxa paz e sorte nesta hora dura para o estudantado.

Día das Letras Galegas

Pasan axiña os acontecementos, maís, neste caso, queremos lembrar algo do pasado Día das Letras Galegas, que foí o sábado.

Estivo adicado este ano a Xosé María Álvarez Blázquez. Un gran poeta nado en Tui no 1915 e finado en Vigo no 1985.
En 1967 publicou en Vigo un libro, pequeño si, pero moi importante para a nosa cultura, tiven a sorte de mercar esta obra o pouco de sair do prelo, e tenme feito moitos favores, titúlase “Cantos de Nadal, Aninovo e Reis”.

Eran tempos nos que o noso folklore de Nadal estaba algo esquecido. Nas diversas versións que Álvarez Blázquez recolleu das nosas pansoliñas (“matines” en Bergantiños) pode deducirse que hai un tronco común, coas variantes que un texto cantado, repetido pla xente, (en moitos casos sen saber ler), vai recibindo frases que son creación particular.

Gran traballo de pescuda na tradición galega fixo Álvarez Blázquez. Outra obra do noso Autor foi un Cancioneiro da Nosa Señora, editado no Ano Santo Mariano de 1954. Recolle nel cántigas populares que había nos diversos santuarios marianos de Galicia.

A miña sorpresa foi ver que, do santuario mariano de Abades, no concello de Silleda, recolle esta cuarteta:
“Nosa Señora de Abades ¿que ha de dar ós seus romeiros?, auguiña da súa fonte, a sombra dos seus castiñeiros”.

Como se pode ver, hai manifesta semellanza coa cántiga famosa do santuario de San Fins do Castro, que, se non me engano, di así: “O Noso San Fins de Castro, qué lle dá ós romeiros?, auguiña da súa fonte, e a ……….. dos seus vidueiros”
Temos anotado paralelismos semellantes no folklore doutros santuarios e doutras vilas.

Os investigadores dirán cál é a versión orixinal.

San Isidro Labrador

O xoves, 15 deste mes de maio temos a festa de S. Cidre, conocido como San Isidro Labrador, patrón de Madrid, onde é día festivo, no eclesiástico e no civil.

É un santo do século XI, que traballaba como xornaleiro nos campos onde se levantou a gran cidade de Madrid.

Os seus restos mortais consérvanse na igresa que veu exercindo de catedral ata que se rematou da Almudena, en tempos do cardenal Suquía, ben coñecido entre nos por ser arcebispo de Santiago nos anos que van do 1973 ata 1983.

En Bergantiños conservamos o haxionimico particular, CIDRE, porque hai o homes así chamados e porque hai o topónimo VILAR DE CIDRE na parroquia de Razo.

Festa adricada a S. Cidre haina na parroquia de Xaviña, en Coristanco. A imaxe do santo preséntase arando, conducindo un par de bois; en actitude orante, moitos casos, acompañado da sua dona, que é Sta. María da Cabeza. Por certo, esta santa ten culto na parroquia de San Simón Ons, conocida como “cacheiras”, disque porque levaron cacheiras como ofrendas á capela da santa.

Mirando a Bergantiños, que é tan agrícola, graneiro de Galicia, vemos unha terra onde o sector do agro vai perdendo traballadores, como tamén o mariñeiro. O comercio, os servicios, a industria, a construcción, os estudos universitarios... van gañando seguidores en detrimento do campo, e dos pescadore. Pero é xusto recoñecer que a cultura propia de Bergantiños, a sua fala ten sonora, a sintaxe da misma, todo iso foi patrimonio conservado por labregos e mariñeiros.

E así mesmo, a valioso don da Fe cristá.

Polo tanto, tivemos acó moitos santos Cidre, que nos axudaron a ser o que somos e debemos seguir sendo como cristians.

PARABENS OS CREGOS DE VODAS DE OURO E DIAMANTE

O día 10 de maio é a festa de San Xoan de Avila, patrón do Clero secular español.

Arredor dese día, na arquidiocese compostelá, celebramos as Vodas de Prata,Ouro e Diamante dos sacerdotes que teñen 25, 50 ou 60 anos de ministerio.

Como xa se anuncióu, entre os que esta de xubileo, hai sacerdotes de preto de nós.

Son D. XESUS BELLO MATO, natural de Cances, onde naceu no ano 1931, e foi ordenado presbítero no 1958.

Como xa estivo, no programa As voces de Igrexa de Radio Voz, hai quince días, nada imos engadir.

Pero hai outros compañeiros que tamén estan de Vodas de Ouro e queremos nomeálos:

-D.XERMAN CAAMAÑO MATA, que foi párroco de Ardaña ata 1985, despois pasou a Carral e veu de novo a súa terra, sendo párroco de Castriz.Haberá seis anos que se retirou por enfermidade, e vive na Coruña.

-D.MANUEL GERPE GERPE, natural de Montouto e párroco de Arantón,en santa Comba, así como Secretario da Vicaría Xudicial do Arcebispado.

Tanto este D.Manuel como D. Xermán foron nenos de Coro nos anos de 1940, na Catedral de Santiago.Hoxe non hai aquela institución, pero os que ingresaban como Nenos de Coro eran moi dotados para a música e o canto.

- D. LUÍS PASTORIZA ABELENDA, natural de Valenza (Coristanco), párroco de Caión dende hai moitos anos.

-D. FERNANDO PALLEIRO DOMATO, natural de Sorrizo, párroco de Rianxo.Curmán de D.Luciano Méndez Palleiro, natural de Caión, profesor que foi do Seminario de Santiago, como gran experto en Filosofía.

Lembremos agora a D.FRANCISCO PALLAS LOPEZ, nacido en Razo en 1923, e ordenado no 1948.Párroco de Cerqueda e Vilanova, no Concello de Malpica.

D.Francisco era no Seminario, un gran defensa no fútbol, salientando pola sua fortaleza fisica; tamén amante do canto gregoriano.Os mais vellos recordamos aqueles tempos nos que os seminaristas en tempo de servizo militar, tiñan que prestálo durante as vacacións do verán, e vestían "caqui" coma os demais soldados. Entre eles estivo o noso amabel D.Francisco.
Recorda él moi ben a construcción da actual igrexa parroquial de Razo, onde celebrou a Primeira Misa.

Pois ben o Sr.Arcebispo invita aos sacerdotes para concelebrar estes faustos xubileos.Dará un agasalloaos que estan de Vodas.Convidados polo Sr.Arcebispo, xantaremos e felicitamos a estes compañeiros.

Pediremos ao Señor que lles dea moitos anos de vida para ben das súas parroquias e de toda a Igrexa

ANTE O PRIMEIRO DE MAIO

Estamos no ambiente obreiro, que nos trae todos os anos a Festa do Traballo no primeiro de maio.

Onte, día 28, foi o día mundial pola Seguridade e a Saúde no Traballo.Temos un alarmante número de accidentes no traballo, tanto na industria, como na construcción, no tráfico e tamén no moderno traballo agrícola.

Foi o día 1º de maio do 1886 cando en Chicago preto de 100.000 manifestantes pedían a rebaixa das horas de traballo, para quedaren en oito horas diarias, polo tanto 48 horas semanais.

O enfrentamento coa policía durou unha semana, morreron ducias de obreiros e tamén policías.Houbo centos de feridos, entre eles, mulleres e nenos. Houbo xuizo e sentenza con aforcamento dous días despois.

Nos nosos días, apareceu o paro pola situación económica que se da nas economías do mundo.A suba do petróleo, o decaemento da construcción,son causas recoñecidas. Velaí un gran traballo para economistas e políticos.

Velaí os problemas humanos para inmigrantes, emigrantes, traballadores.

Pensamos nos nosos labregos que teñen todo mais caro para produciren e todo mais barato a hora de vender.Invertiron en maquinaria, teñen préstamos que pagar.Sabémolo ben moitos galegos que descendemos de familias traballadoras no campo.

A Igrexa pon no 1º de maio a festa de San Xosé Obreiro.Pertencía él a unha clase humilde.
Algún autor escribiu: Moitos delantais, vestimentas de carpinteiro, irán para acarón de Deus;quizais moitos traxes de gala, quedarán mais abaixo

Este 22 de abril esta adicado pola O.N.U pensou na conservación do noso planeta. Estamos no Dia Da Terra.
Contaminación , cambio climatico reconocemos xa que os humanos non tratamos ben a nosa casa por eso ten tanta forza na opinión publica o movemento ecoloxista .

Agora mesmo xa nos estan falando do dano que fan as bolsas de plastico, de uso diario. O problema da basura acumulada , a necesidade de mais depuradoras; o coidado que debemos ter todos no cunsumo excesibo de liquidos corrosivos o uso de contenedores , conposteiros… e moitas cousas máis teñen que ser propositos para que amemos a terra como morada dos humanos para moitas xeracions para moitas xeracions .

Gran problema teñen os gobernos coa escaseza de enerxia e de auga , que impon un razoable consumo das mesmas no fogar e nas vias publicas.

Preferimos falar agora da terra como realidade inmediata, algo familiar e persoal. O noso bando Eduardo Pondal, cantou a Bergantiños como “terra roxa ao arar, nobre e testa. Cando os arados (agora tractores) van movendo a terra para as novas sementes, descubren unhas leiras de cor roxa, que dan toda clase de alimentos. Tena testa composta en terróns. Rosalia expresaba o seu amor pola terra con aquela garimosa expresión de “terriña onde me eur criei; terriña que sentia moito deixar: tantas legoas mar adentro, miña casiña, meu lar.

¡ Como todos os nosos emigrantes.

Un ben de Deus é a Nosa Terra!

O 16 de abril, é día de San Fructuoso, santo, que, coma o seu antecesor San Martiño de Dumio, moito influiu na cristianización de Galicia nos sécalos VI e VII.

San Fructuoso era natural de Astorga, polo tanto da Galicia Romana, chegou a ser Arcebispo na cidade portuguesa de Braga. Fundou moitos monasterios. E outros que el non fundara, aceptaron as normas da vida espiritual que o santo deu. Polo tanto, na fundación de moitos mosteiros que se perde na lonxania dos tempos, haberá que ver en cada caso, a probable influencia na vida monástica, que tuvo san Fructuoso.Bergantiños e terra de vellos mosteiros: Canduas , Almeriza, Lemaio, Seavia… .Mosteiros que a finais do século XV vironse afectados pola reforma dos reis católicos e foron perdendo autonomia e desaparecendo.

Resulta pois, que o noso cristianismo bergantiñan tivo un tempo áureo no medievo, cultivado polos que viviron monacalmente a súa Fe, que así foise estallando e callando na fundación de tantas parroquias.

Por iso nobres e arcebispos favorecian ós mosteiros: era focos de Fe, de cultura e de organización da sociedade.
Nos nosos tempos, ou, por mellor decir, nops nosos dias, temos unha Fe católica que, en boa parte, é cultivada, ensinada ejemplarmente por tantos laicos, homes e mulleres, (máis mulleres ca homes) que, cada fin de semana preparan as súas celebracións nas catequesis, acollen, animan e comprenden ós nenos. Calquera pode velo nas nosas parroquias.

Pero salientazos a labor daqueles seglares que van celebrar A Palabra alí onde non pode estar presente un sacerdote para presidir a Eucaristía.

Isto pasa entre nós como consecuencia da Escola de Axentes de Pastorais. Realidade viva e presente, que estivo de acutalidade, non hai moito, nos medios de comuinicación de Galicia e de España. Un ejemplo, pois, de Bergantiños, para todo o noso pais.

BOLOS DE PASCUA, MELLOR QUE EUROS

XA imos adiantados no tempo Pascual, pero liturxicamente a Pascua é unha vivencia permanente durante cincuenta días.
Non esquenzamos realidades sociais, culturais,mesmo tamén pertenecentes á celebración cristiá do bautismo, como son os agasallos que os padriños dan ós seus afillados.Con iso queren ratificar o seu compromiso por colaboraren na formación cristiá que xurde daquelo sacramento.

Nos tempos feudais, os señores recibian o tributo cuaresmal, que eran ovos de galiña, pois, pasado o inverno empezaban a abondar.

Un ovo é xermen de vida, coma a primavera, coma a Pascua. Con ela, Cristo, e nós empezamos unha vida nova no bautizo ou renovándoa na Vixilia Pascual.

Os hebreos, cando sairon de Exipto,comeron o pan sen levedar, pois tiñan presa para botarse ao camiño.

Na Pascua, en tempos de Xesús, e agora nós, tamen temos para a Eucaristia, pan sen levedar.

San Paulo dinos que temos que ser pans novos, sen levadura, sen pecado.Esa ten que ser a nosa Pascua.

Os xudeos comían durante sete días, empezando na noite da Pascua, o pan sen levedar.

Se xuntamos a s dúas cousas: o pan e mais os ovos, teremos eses bolos que os padriños daban ós afillados. E digo daban, porque quizais os afillados de hoxe prefiern euros en vez de bolos de ovo con azucre.Mais o vil metal ou un billete de é frío, duro, non ten sentimento.

Gustábanos a estampa popular de ver ós nosos moufando no sabroso pan de ovo, e cos beizos cheos de azucre.

AS FILLAS DA CARIDADE

As normas de Liturxia teñen as súas esixencias. Así, este ano, por caer tan baixa a Semana Santa, ou, se queremos, tan adiantada a Pascua, houbo que trasladar a celebración da Anunciación (ou da Encarnación do Señor), a un día máis aló da semana de Pascua.

Sabido é que as Fillas da Caridade cada ano renovan os seus votos o día 25 de marzo, que é o dia fixado no Calendario da Igrexa para a celebración da Anunciación a María da Encarnación de Xesús. Pero nos anos en que tal celebración se traslada, tamén as Fillas da Caridade trasladan a renovación dos seus votos. Así ocurriu este ano.

As Fillas da Caridade son creación de San Vicente de Paúl, no século XVII, párroco en París, con especial adicación ós pobres, a toda clase de pobreza, sendo él un Apóstol da Caridade.

As Fillas da Caridade chegaron a España haberá 215 anos, e están en Carballo desde hai 52 anos.

Falando con precisión, as Fillas da Caridade no son monxas, aunque o pobo adoita chamalas así. A intención do Fundador, San Vicente, quixo que as Fillas da Caridade estivesen no medio do mundo, non recluidas nun convento. Por iso son relixiosas seglares, tanto que, o establecido por San Vicente foi norma que, no ano de 1940, o Papa Pio XII extendeu á toda a Igrexa, fundando o que chamamos Institutos Seculares. Hoxe hai moitos Institutos destes, pero ningún supera ó das Fillas da Caridade en popularidade, e número de obras de caridade que elas atenden en todo o mundo.

Temos en Carballo un centro de contantes servizos de caridade a moitos nenos e nenas de Bergantiños e de fora desta mesma terra.

Desde aquí queremos felicitalas e agradecerlle o seu exemplo constante, calado, para tanta obra boa que veñen levando adiante entre nós. Que o Señor siga bendicindo con novas vocacións a obra das Fillas da Caridade.

Evoquemos hoxe, con veneración, as cruces parroquiais

Evoquemos hoxe ,con veneración, as cruces parroquiais que son a xoia emblemática, o gran distintivo que valoran as nosa freguesías.

Presiden as Procesións; foron, en tempos,ás Misións que había en parroquias veciñas.

Cruces arxenteas, que no fronte levan a imaxe do Crucificado sobre un gravado no que aparecen as murallas de Xerusalén e mais o Sol e a Lúa, protagonistas no relato evanxélico da Morte de Xesús.

No reverso, levan a imaxe do Patrón da Parroquia, ou a da Asunción de Nosa Señora.

Cruces hai do século XVII, de finísima lámina de prata, que leva como soporte alma (que din) de madeira. Así a cruz de San Adrián de Verdes.

Cruz monumental, sintese de barroco e gótico historicista, perfectamente consuntados, como é a de Santa María de Rus.
Cruces que son expoñente da orfebrería compostelá do século XVIII, coma a de Santa María de Bértoa, ou cruces do século XIX, as de Entrecruces e Anxeríz, con aleación de prata afirmada con outro metal (como son as de Cances, Seavia, Sofán), para poderen resistri o trafego do culto e o paso dos anos.

Cruces do século XX xa amosan a decadencia do noso hispano imperio, pero que intentan, con metales que non son prata, reproducir as tradicionais cruces parroquiais.

Coa liturxia,oramos:

Que Cristo rexurdiu, él o primeiro, é Fe que nesta Pascua proclamamos; de agora e ata o intre derradeiro co teu poder de vida camiñamos.

¡ALELUIA¡

PARADE UN POUCO ANTE OS CRUCEIROS.....

Na Semana Santa o pensamento e devoción van para tantos cruceiros que hai por Bergantiños adiante.

Cruceiros de Adro, evocados por poetas galegos. Cruceiro con pousadoiro para a veneración do Santísimo Sacramento na procesión de tal día. Cruceiros dos Camposantos que acollian ós difuntos, nos que se rezaba o resmponso final. Cruceiros ergueitos onde houbera algunha desgracia, para lembranza e oración. Cruceiros levantados por devotos en agradecemento pro algún favor recibido. Cruces humildes, sen imaxes, pero que proclaman a Fe das vellas xeracións. Cruces pequenas, como aquelas que vemos no Roncudo, coma homenaxe e recordo de percebeiros falecidos. Cruceiros sen crus, que algún hai, porque roubaron as imaxes quedou só a vara, triste e chorosa, por tanta impiedade.

Veneramos nos cruceiros devoción e fermosura. Son arte popular, pero os nosos vellos canteiros expresan a dor e a morte de Cristo Crucificado, e tamén, a María que recolle no seu regazo o cadáver do Señor.

En moitos cruceiros vemos unha nota redentora, pascual, a victoria da Cruz sobre a morte. Isto significa María Santísima no misterio da súa Asunción, coroada por anxos.

Parade un pouco ante os nosos cruceiros e sentiredes unha emoción renovada, unha chamada interior ante o Misterio da Vida, Morte e Resurrección do Señor.

Coa liturxia do Venres Santo podemos orar:

A vós correndo vou, brazos sagrados, nesa cruz sacrosanta descubertos, que para recibirme os tes abertos , e, por no castigarme, están cravados

A vós, costado aberto, para unirme a vós, cravos preciosos, quero atarme, con atadura duradeira e firme.

Amén.

AS ELECCIÓNS SON A FESTA DA DEMOCRACIA

As eleccións son a festa da democracia. O poder do pobo exivese nesa liturxia civil pola que son escollidos os que han de gobernarnos por un teterminado tempo.

No mundo grego, Pericles estableceu unha democracía que adoita decirse que é a maís antigua das coñecidas.

Hai a democracia inglesa que pasou despoís a Norteamerica. Paul Casals ten dito que en Cataluña houbera democracía antes que nas Illas Británicas.

A nos chegounos a democracía tras a Revolución Francesa, e as Cortes de Cádiz.

A democracia é como un diamante: duro e fráxil.
Non basta con eleccións democráticas, hay que seguir sendo servidores do pobo. Por via democrática, chegou algún dictador ó poder: é o caso de Hitler.

Dixo aquel Lord inglés: “o poder corrompe, e o poder absoluto corrompe absolutamente”.

A oposición tamén axudará a un bo goberno.

Terá como misión vixiar.

Aquel home do século XVIII coñecido como Montesquieu elaborou a doctrina da separación dos tres poderes: lixislativo, executivo e xudicial. Unha forma de control para asegurar a función da democracía.

No século XX temos unha frase de Winston Churchill: “A democracia é o peor dos sistemas, exceptuados todos os demais”.

Sexamos, poís, demócratas, tolerantes, respetuosos coas persoas, cos dereitos humanos, e o ben común. A democracia está ó servizo dos cidadáns.

Remato cun refrán: “A quién Dios se la dio, que san Pedro se la bendiga”.

Que sexa para ben de todos, pois a democracía é para facilitar a convivencia . Nada maís, e nada menos.

Na liturxia da Igrexa, na Oración dos Fieis, rezamos polos que teñen a obriga de servir ao pobo. E no Venres Santo temos unha solemne oración polos gobernantes. Di así: “Asiste, Señor, coas túa gracia aos que gobernan para que teñamos paz, progreso e liberdade relixiosa”.

Xa dos dixera san Paulo na súa Carta a Timoteo (1,2) que temos que rezar polas autoridades para que podamos vivir tranquilos, en paz, con toda dignidade.

Ogallá sexa así para toda España.

RECOÑECEMENTO A MULLER TRABALLADORA

Imos celebrar no día 8, o DIA DA MULLER TRABALLADORA.
Se hai, houbo, mulleres traballadoras, foron as galegas do noso mundo rural.

Levaban os labores da casa e os do campo.Baste ver fotografías con mulleres sachando, cargando no carro, levando cestas de herba na cabeza
Alédanos, ver que ,hoxe, a muller galega, como tantas, traballa no ensino:infantil, medio ou superior.Ocupa postos relevantes na política, participa en competicións deportivas;temos acreditads locutoras de radio, presentadoras de TV, periositas

Quizàis se as Xefaturas do Estado e Goberno estiveran en mans de mulleres habería mais sensibilidade ante os problemas da fame no mundo,gueras,etc.

Aquí váisenos a pluma a lamentar ese crime, que , de vez en cando fire a nosa mente e corazón: a violencia doméstica. Parece que é o pago que damos a tanto aguante das mulleres.

Pero queda por dicir que as nosas igrexas teñen na muller a gran colaboradora:decoro dos templos participación na liturxia,na catequeses, nas obras de caridade.

Calquera se decata que a meirande parte da xente que participa nas celebracións relixiosas, son mulleres .tamén son elas as grandes transmisoras da Fe crsitía na familia.

DIOLOPAGUE, POIS, ÁS NOSAS MULLERES CATÓLICAS.
GLORIA E HONOR A TANTAS MULLERES, NAIS DE FAMILIA, MULLERES NOVAS, SOLTEIRAS, QUE TANTO TRABALLAN POLA CAUSA DO EVANXEO